Województwo Świętokrzyskie było jednym z kluczowych miejsc budzenia ducha narodowego do przygotowywanego powstania (Styczniowego). Szczególne znaczenie miał klasztor na Świętym Krzyżu. Właśnie to miejsce 14 września 1861 roku, w święto Podwyższenia Krzyża Świętego, było świadkiem potężnej manifestacji religijno-patriotycznej, która zgromadziła łącznie trzydzieści tysięcy pielgrzymów, mieszkańców Kielc, Radomia, Warszawy i wielu innych mniejszych miast. Skala, wymiar i rezonans wydarzenia były przyczynkiem do budowy struktury konspiracyjnej organizacji przygotowującej Polaków do Insurekcji, która rozpoczęła się niecałe półtora roku później, 22 stycznia 1863. Zgromadzenie spowodowało także przestrach zaborcy, który już miesiąc później wprowadził na terenie Królestwa Polskiego stan wojenny i liczne restrykcje wobec obywateli.
W tym roku przypada 165 lat od tej pielgrzymki. Aby uczcić fakt z historii, ale i zainicjować na przyszłość nową tradycję, środowiska patriotyczne wyszły z inicjatywą, aby już corocznie we wspomnianej dacie odbyło się na Świętym Krzyżu zgromadzenie środowisk rekonstruktorów, fundacji i stowarzyszeń działających na rzecz upamiętniania Powstania Styczniowego. Pomysł zyskał pełną akceptację Ojców Oblatów, gospodarzy na Świętym Krzyżu.
Spotkanie zaplanowane jest na niedzielę 13 września. Od rana do Sanktuarium przybywać będą wspomniane środowiska. W mundurach historycznych, ze sztandarami, symbolami powstańczymi. Od godziny 11.30 planowana jest cześć artystyczna, przypominająca tamto wydarzenie. Kulminacją będzie Msza Św. koncelebrowana w intencji poległych i zmarłych Powstańców Styczniowych. W darze ołtarza zostanie złożony portretu bohatera-powstańca, wskazanego przez środowisko rekonstruktorów. Portret ten ma być zaczątkiem do „Świętokrzyskiego Panteonu Bohaterów Powstania Styczniowego”. Po mszy św. i apelu pamięci do przygotowanej urny zostanie złożona ziemia z pól bitew i mogił powstańczych. Urna wraz z przygotowaną „Księgą ziemi” przekazana zostanie w depozyt do Sanktuarium na Św. Krzyżu. Po części oficjalnej, rekonstruktorzy pozostaną na miejscu i będą niewątpliwą atrakcją dla spodziewanego licznego grona pielgrzymów. Wydarzenie będzie komunikowane od połowy sierpnia w mediach lokalnych i ogólnopolskich. Planujemy relacje na żywo i reportaże, które powstaną po uroczystości. Na wydarzenie zaproszeni są wszyscy, którym droga jest pamięć o Powstaniu Styczniowym i dbałość o naszą historię, ale i przyszłość.
